Jak odfarbować ubranie po praniu: białe, kolorowe i delikatne

Różowe koszule po czerwonej skarpetce, szara bielizna po praniu z nową czarną bluzą, niebieskawy cień na jasnej sukience — zafarbowanie zdarza się w każdym domu i wychodzi na jaw dopiero po otwarciu pralki. To, co zrobisz zaraz potem, w dużej mierze decyduje, czy rzeczy wrócą do dawnego koloru. Barwnik, który przeszedł na inne ubrania, często da się wypłukać, a najłatwiej idzie to, dopóki tkanina jest mokra i nie zetknęła się z gorącem. Pośpiech z suszarką, żelazkiem albo przypadkowo zmieszanymi środkami potrafi zamienić drobną wpadkę w trwałą szkodę, a czasem w zagrożenie dla zdrowia.

Najpierw wyjaśnienie, dlaczego ubrania puszczają kolor i czym różnią się środki, którymi go zdejmujesz, bo z tego wynika kolejność działań. Potem osiem kroków: od wyjęcia prania z bębna po przepłukanie pralki. Na końcu osobne ścieżki dla białej bawełny, kolorowych ubrań i tkanin delikatnych, zestawienie tkanin, zasady bezpieczeństwa przy domowej chemii i sytuacje, w których lepiej odpuścić albo zanieść rzecz do pralni.

Dlaczego ubrania farbują w praniu

Barwnik w tkaninie jest w większości trwale związany z włóknem, ale część zostaje w niej luźno. Przy farbowaniu i wykańczaniu nie zawsze udaje się wypłukać cały nadmiar, więc nowe rzeczy w intensywnych kolorach — czerwone, bordowe, granatowe, czarne, ciemny denim — oddają go do wody przy pierwszych praniach. Uwolniony barwnik pływa w kąpieli i osiada na tym, co go przyjmuje, najczęściej na jasnej bawełnie, lnie i wiskozie.

Kilka warunków szczególnie temu sprzyja:

• Ciepła woda — im cieplej, tym szybciej barwnik wychodzi z farbującej rzeczy i tym łatwiej wnika w sąsiednie włókna.
• Przeładowany bęben — mało wody na dużo tkaniny daje gęstszą kąpiel barwnika, a ściśnięte rzeczy przez cały cykl przylegają do siebie.
• Mokre pranie zostawione w bębnie — farbująca rzecz leży godzinami przyciśnięta do jasnych i oddaje im kolor bez wody, która by go rozcieńczała.
• Rzeczy, które puszczają kolor stale — ubrania farbowane ręcznie, batikowe, niektóre dzianiny w nasyconych barwach i ciemne ręczniki potrafią farbować nawet po wielu praniach.

Nie każda tkanina przyjmuje obcy barwnik tak samo. Barwniki stosowane do bawełny łatwo osiadają na innych włóknach roślinnych i na wiskozie, a poliester łapie je zwykle słabiej, dlatego w mieszanym wsadzie bawełniany podkoszulek bywa różowy, a sportowa koszulka z poliestru prawie czysta. Jak prać rzeczy z tego włókna, opisuje poradnik jak prać poliester. Poliamid, z którego są rajstopy i część bielizny, a także wełna i jedwab chętnie przyjmują barwniki, więc w zafarbowanym wsadzie potrafią mocno się zabarwić.

Zafarbowanie to jednorazowe zdarzenie: jeden wsad, jeden winowajca, wyraźny odcień. Czym innym jest biel, która szarzeje powoli, przez miesiące, bez jednego winowajcy. To zwykle osad z kąpieli, a nie obcy barwnik, więc odbarwiacz niewiele tu da — co na nią działa, wyjaśnia odpowiedź o szarzeniu bieli na końcu tekstu. Jeszcze inaczej powstają żółte zacieki na ubraniach wyjętych po sezonie z szafy: to niedoprane ślady potu i sebum, które utleniają się w czasie przechowywania. Jak ich uniknąć, opisuje poradnik o przechowywaniu ubrań sezonowych.

Czas działa na twoją niekorzyść: co utrwala zafarbowanie

Świeżo przeniesiony barwnik trzyma się włókna słabo i część zejdzie przy kolejnym praniu w czystej wodzie z detergentem, zanim zdąży się mocniej związać. Każda godzina w wilgotnym kłębie z winowajcą dokłada barwnika i daje mu czas, a ciepło przyspiesza wiązanie. Dlatego najgorsze, co możesz zrobić, to wysuszyć pranie w suszarce albo na kaloryferze czy wyprasować je, żeby „zobaczyć, czy zeszło”. Gorąco utrwala barwnik we włóknie i to, co dało się wypłukać, zostaje albo wymaga już mocniejszej chemii.

Zafarbowanie wysuszone na powietrzu, bez grzania, nie jest jeszcze przegrane — odbarwiacz do tkanin albo moczenie w środku tlenowym bywają skuteczne także wtedy, choć zwykle potrzeba więcej cierpliwości. Gorzej, gdy ubranie przeszło potem kilka prań i suszeń albo było prasowane. Barwnik zdążył się wtedy mocniej związać, a domowe sposoby działają słabiej i często tylko częściowo.

Czym zdejmujesz barwnik: od wody do wybielacza

Masz cztery narzędzia, ułożone od najłagodniejszego do najostrzejszego.

• Ponowne pranie w czystej wodzie z detergentem. Luźno osiadły barwnik wraca do kąpieli i odpływa z wodą. Część detergentów do kolorów zawiera składniki, które wiążą barwnik w wodzie i utrudniają mu ponowne osiadanie. To metoda najbezpieczniejsza dla każdej rzeczy, którą w ogóle wolno prać w wodzie, o ile detergent i program pasują do metki.
• Środek wybielający na bazie tlenu aktywnego, w proszku lub płynie, do moczenia i dodawania do prania. Działa w nim nadtlenek wodoru, który utlenia barwnik i odbiera mu kolor. Jest wolniejszy od chloru, skuteczniejszy w cieplejszej wodzie i łagodniejszy dla włókien. Wiele takich środków producenci dopuszczają do kolorów, ale zwykle nie do wełny, jedwabiu i skóry — rozstrzyga etykieta.
• Odbarwiacz do tkanin, czyli środek przeznaczony właśnie do usuwania przebarwień po zafarbowaniu w praniu. Wiele z nich działa inaczej niż wybielacz, redukująco, i radzi sobie także z barwnikiem, który zdążył wyschnąć. Odbarwiacz nie odróżnia jednak barwnika obcego od własnego, więc z kolorowej rzeczy może zdjąć także jej kolor.
• Wybielacz z chlorem — najsilniejszy i najbardziej ryzykowny. Szybko rozjaśnia zafarbowaną bawełnę, ale osłabia włókno, niszczy elastan, wełnę i jedwab, a wiele syntetyków żółknie od niego trwale. Na kolorowych rzeczach zostawia jasne, nierówne placki. Przy odfarbowywaniu to ostateczność, wyłącznie dla białej bawełny, gdy metka dopuszcza wybielanie.

Każdy z tych środków ma własną instrukcję: ile go użyć, w jakiej wodzie i jak długo trzymać w nim ubranie. Dawek ani czasów celowo tu nie ma, bo różnią się między produktami, a przekroczenie zaleceń częściej niszczy tkaninę, niż przyspiesza efekt.

Krok 1: Wyjmij pranie od razu i nie susz zafarbowanych rzeczy

Gdy po otwarciu pralki widzisz zmieniony kolor, wyjmij cały wsad. Nie przekładaj go do suszarki, nie rozwieszaj na kaloryferze i nie sięgaj po żelazko.

Rozdziel rzeczy: zafarbowane w jedną stronę, czyste w drugą, a farbującą jeszcze dalej, bo mokre ubrania, które się stykają, wciąż przekazują sobie kolor. Jeśli nie możesz zająć się praniem od razu, włóż zafarbowane rzeczy do miski z czystą, chłodną wodą albo rozłóż je luźno, każdą osobno, w chłodnym miejscu, żeby nie leżały w mokrym kłębie, i wróć do nich jeszcze tego samego dnia, zanim wyschną.

Krok 2: Znajdź winowajcę i odłóż go osobno

Najczęściej sprawca jest oczywisty: nowa koszulka w intensywnym kolorze, czerwona skarpetka, która wpadła między białe, ciemne spodnie z denimu albo ręcznik w nasyconej barwie. Gdy nie masz pewności, zwilż kolejne podejrzane rzeczy i dociśnij do nich białą, mokrą ściereczkę. Jeśli biel się zabarwi, ta rzecz nadal farbuje i odtąd pierzesz ją osobno, dopóki woda po niej nie przestanie się barwić. Nowe dżinsy robią tak często przez kilka pierwszych prań — jak je prać, opisuje poradnik jak prać jeansy, aby wyglądały jak nowe.

Zdarza się, że kolor nie pochodzi z tkaniny. Granatowe lub fioletowe smugi na kilku rzeczach i długopis albo pusty wkład w kieszeni to najpewniej tusz, który wymaga innych sposobów niż barwnik — opisuje je poradnik jak usunąć plamy z długopisu. Kolorowe papierowe serwetki czy bibuła, które przeszły pranie, też potrafią zostawić barwne zacieki.

Krok 3: Sprawdź metkę i skład każdej zafarbowanej rzeczy

Zanim użyjesz czegokolwiek mocniejszego niż detergent, obejrzyj metki. Z każdej potrzebujesz trzech informacji: czy rzecz wolno prać w wodzie i w jakiej temperaturze, czy dopuszczone jest wybielanie i jakim rodzajem środka oraz z czego jest uszyta. O wybielaniu mówi trójkąt — co znaczy pusty, z dwiema kreskami i przekreślony, wyjaśnia poradnik o symbolach na metkach.

Skład wyznacza ścieżkę. Najwięcej wytrzymuje biała bawełna bez dodatków. Elastan, nawet jako niewielka domieszka w bieliźnie, legginsach czy dopasowanej koszulce, nie toleruje chloru ani wysokiej temperatury. Wełna, jedwab i wiskoza to tkaniny delikatne, a len, choć wytrzymały, źle znosi wybielacze, zwłaszcza chlorowe. Zwróć też uwagę na nadruki, hafty, aplikacje i wstawki w innym kolorze: mocniejszy środek może je uszkodzić albo odbarwić razem z obcym barwnikiem.

Podziel zafarbowane ubrania na trzy grupy: białą bawełnę, kolorowe i tkaniny delikatne. Każda dostaje inne środki, opisane w dalszej części. Rzeczy z metką zakazującą prania w wodzie od razu odkładasz do pralni.

Krok 4: Wypierz zafarbowane rzeczy jeszcze raz w chłodnej wodzie

Pierwszy zabieg to zwykłe pranie, ale bez winowajcy i najlepiej od razu. Włóż do bębna tylko rzeczy z jednej grupy, zostaw im dużo miejsca i odmierz detergent według opakowania — do białych środek do białych, do kolorów środek do kolorów. Wybierz chłodną wodę i program zgodny z metką, a jeśli pralka ma dodatkowe płukanie, włącz je. Chłodna woda nie pomaga barwnikowi wnikać głębiej, a obfita, czysta kąpiel i ruch bębna wypłukują z włókien to, co osiadło na nich luźno.

Tkaniny delikatne przepierz ręcznie albo programem do wełny lub do prania ręcznego, ze środkiem przeznaczonym do danej tkaniny, bez tarcia i wykręcania. Po praniu nic nie susz — obejrzyj rzeczy jeszcze mokre, w dziennym świetle. Lekki, świeży odcień często schodzi już na tym etapie. Gdy kolor wyraźnie zbladł, ale nadal go widać, powtórz pranie. Gdy nic się nie zmieniło, przejdź do kolejnego kroku.

Krok 5: Zrób próbę środka w niewidocznym miejscu

Środek tlenowy, a tym bardziej odbarwiacz, może razem z obcym barwnikiem zdjąć własny kolor ubrania albo uszkodzić jego wykończenie. Dlatego przed moczeniem całości sprawdzasz, jak zareaguje tkanina. Wybierz miejsce, którego nie widać w noszeniu: zapas szwu od środka, wewnętrzną stronę mankietu albo podwinięcie dołu. Przygotuj odrobinę roztworu ściśle według instrukcji na opakowaniu, nanieś go patyczkiem higienicznym lub wacikiem, odczekaj tyle, ile podaje producent, i wypłucz to miejsce czystą wodą.

Potem dociśnij do niego białą, wilgotną ściereczkę i porównaj ten fragment z resztą ubrania przy oknie. Jeśli odcień się nie zmienił, a ściereczka została czysta, to dobry znak, choć nie gwarancja, że tkanina zniesie zabieg. Jeśli fragment pojaśniał, zrobił się nierówny, nadruk zmatowiał albo tkanina stała się szorstka, ten środek się nie nadaje. Na białej bawełnie bez nadruku próba sprawdza głównie, czy tkanina nie ma domieszek albo wykończenia, które źle znoszą środek, ale i tu jej nie pomijasz.

Krok 6: Namocz rzeczy w środku tlenowym albo w odbarwiaczu do tkanin

Gdy ponowne pranie nie wystarczyło, a próba wypadła dobrze, czas na moczenie. Jeśli metka zakazuje wybielania w ogóle, ten krok pomijasz: zostajesz przy ponownym praniu albo oddajesz rzecz do pralni. Przy rzeczach, których metka dopuszcza wybielanie — każdym środkiem albo tylko bez chloru — zacznij od środka tlenowego. Rozpuść go w misce lub wiadrze zgodnie z instrukcją, w ciepłej wodzie, ale nigdy cieplejszej, niż pozwalają metka i opakowanie. Ciepło przyspiesza działanie środka, tyle że z kolorowej rzeczy wyciąga też jej własny barwnik. Zanurz rzeczy całe i rozłożone, żeby żadna część nie wystawała nad powierzchnię, bo na granicy roztworu łatwo o jaśniejszą obwódkę. Co jakiś czas poruszaj nimi drewnianą łyżką lub kijem i trzymaj je w roztworze tylko tak długo, jak podaje producent.

Odbarwiacz do tkanin to mocniejsze narzędzie. Sięgasz po niego, gdy środek tlenowy nie dał rady albo gdy zafarbowanie zdążyło wyschnąć. Stosujesz go dokładnie tak, jak opisuje producent — w misce albo w pralce, z podaną ilością wody i w podanej temperaturze — i tylko do tkanin, które wymienia jako odpowiednie. Jeśli instrukcja wymaga cieplejszej wody, niż pozwala metka, ten środek odpada. Próbę w niewidocznym miejscu robisz osobno także dla niego, nawet jeśli środek tlenowy przeszedł ją bez zastrzeżeń.

Przez cały czas pracujesz w rękawicach, przy otwartym oknie, i nie dodajesz do kąpieli niczego od siebie: ani octu, ani sody, ani drugiego wybielacza.

Krok 7: Wypłucz rzeczy i oceń efekt przed suszeniem

Po moczeniu wylej roztwór i płucz rzeczy w czystej, chłodnej wodzie, aż przestanie się pienić i nie będzie czuć zapachu środka. Wygodnie jest wypłukać je w pralce programem płukania, a jeśli instrukcja środka tak zaleca, wyprać jeszcze raz z detergentem. Resztki chemii zostawione w tkaninie mogą ją osłabiać i drażnić skórę.

Efekt oceniasz na mokrej tkaninie, przy oknie albo na zewnątrz, bo światło żarówki zmienia odcienie. Mokra rzecz wygląda na ciemniejszą, ale jeśli różowy czy szary nalot widać na niej wyraźnie, po wyschnięciu najpewniej też zostanie. Porównaj ją z czystym ubraniem w podobnym kolorze, które nie było w tym praniu.

Jeśli każde moczenie wyraźnie poprawia kolor, możesz je powtórzyć w granicach, które dopuszcza producent. Jeśli kolejne nie zmienia już nic, przerwij — dalsze próby osłabiają włókno, a barwnika i tak nie usuną. Gdy efekt cię zadowala, susz rzeczy na powietrzu: kolorowe w cieniu, białą bawełnę możesz powiesić na słońcu, które dodatkowo ją rozjaśnia. Do suszarki bębnowej rzecz trafia dopiero wtedy, gdy masz pewność, że zafarbowanie zeszło, i jeśli metka na to pozwala.

Krok 8: Przepłucz bęben pustym cyklem

W bębnie, w fałdzie gumowej uszczelki i w szufladzie na środki mogą zostać resztki barwnika, a po moczeniu w pralce także odbarwiacza lub wybielacza. Zanim włożysz kolejny jasny wsad, uruchom puste płukanie albo krótki program bez ubrań i przetrzyj uszczelkę wilgotną ściereczką. Jeśli w ostatnim cyklu był wybielacz z chlorem, w tym płukaniu nie wlewaj octu ani kwasku do przegródki na płyn do płukania. Gdy pralka pachnie stęchlizną albo widać w niej osady, gruntowne mycie bębna, filtra i szuflady opisuje poradnik o tym, jak wyczyścić pralkę.

Biała bawełna: najwięcej możliwości, chlor na sam koniec

Biała bawełna — koszule, podkoszulki, ręczniki, pościel — znosi najwięcej, bo włókno jest mocne, a w tkaninie nie ma koloru, który mógłbyś zniszczyć. Kolejność jest taka jak w krokach: ponowne pranie, moczenie w środku tlenowym w najcieplejszej wodzie dopuszczonej przez metkę, w razie potrzeby odbarwiacz do tkanin. Przy świeżym zafarbowaniu często wystarcza już któryś z tych etapów.

Wybielacz z chlorem zostaje na koniec, tylko dla białej bawełny bez elastanu, kolorowych nadruków, haftów i ozdób, gdy metka dopuszcza wybielanie każdym środkiem. Sięgasz po niego dopiero po wypłukaniu wcześniejszych środków. Rozcieńczasz go zawsze według etykiety, nigdy nie lejesz bezpośrednio na tkaninę, trzymasz w nim rzeczy tylko tyle, ile podaje producent, i płuczesz je do czysta. Regularne wybielanie chlorem osłabia bawełnę, a tkaniny z wykończeniem albo domieszką syntetyku często od niego trwale żółkną. To samo dotyczy białych firan z poliestru; bezpieczniejsze sposoby na ich biel opisuje poradnik o tym, czym wybielić firanki.

Bawełna z elastanem — dopasowane koszulki, bielizna, skarpetki — idzie ścieżką kolorowych rzeczy, nawet gdy jest biała: bez chloru, ze środkiem tlenowym albo odbarwiaczem tylko wtedy, gdy etykieta dopuszcza tkaniny z elastanem.

Kolorowe ubrania: wyłącznie środki bez chloru

Przy kolorowych rzeczach — jasnoniebieska koszula z różowym nalotem, żółta bluzka z szarym cieniem — chcesz usunąć obcy barwnik, nie ruszając własnego. Najbezpieczniejsze jest ponowne pranie w chłodnej wodzie z detergentem do kolorów, powtórzone, jeśli każde wyraźnie pomaga. Moczenie w środku tlenowym dopuszczonym do kolorów przychodzi dopiero po próbie i według instrukcji.

Odbarwiacz do tkanin może przy kolorach zdjąć odcień całej rzeczy, często nierówno, w smugi. Sięgasz po niego tylko wtedy, gdy opakowanie wprost dopuszcza kolory, a próba nie zmieniła odcienia. Wybielacz z chlorem na kolorowych rzeczach nie wchodzi w grę, bo jasnych placków, które po nim zostają, nie da się już wyrównać.

Rzeczy wielobarwne — w paski, w kratę, z białymi wstawkami albo kolorowym nadrukiem na białym tle — to najtrudniejszy przypadek, bo każdy środek mocniejszy niż detergent może naruszyć wszystkie kolory naraz. Tu poprzestajesz na ponownym praniu, a gdy rzecz jest dla ciebie ważna, oddajesz ją do pralni.

Wełna, jedwab, wiskoza i len: łagodnie albo do pralni

Wełna i jedwab to włókna białkowe. Łatwo łapią obcy barwnik i równie łatwo ulegają uszkodzeniu: chlor je niszczy, a na etykietach wielu środków tlenowych i odbarwiaczy producenci wprost je wykluczają. Wiskoza traci wytrzymałość na mokro, więc źle znosi tarcie, wykręcanie i długie moczenie. Len jest mocny, ale wybielacze, zwłaszcza chlorowe, osłabiają i kruszą jego włókna — więcej o tym w poradniku jak dbać o len.

Przy tych tkaninach masz w domu w praktyce jedną szansę: łagodne przepranie z kroku 4, zrobione szybko i w chłodnej wodzie. Wełnę płuczesz w wodzie o tej samej temperaturze co pranie, bo zmiany temperatury połączone z ruchem ją filcują. Wodę odciskasz przez ręcznik, a rzecz suszysz na płasko, z dala od grzejnika. Lniane rzeczy w jasnym kolorze możesz przeprać łagodnie jeszcze raz. Jeśli to nie pomogło, nie eksperymentuj z kolejnymi środkami — wełniany sweter, jedwabna bluzka czy wiskozowa sukienka trafiają do pralni, im szybciej, tym lepiej.

Rodzaj tkaniny a sposób odfarbowania

Zestawienie pomaga szybko dobrać środek do zafarbowanej rzeczy. Metka i instrukcja na opakowaniu zawsze mają pierwszeństwo przed ogólną regułą.

Bezpieczeństwo: chemia domowa przy odfarbowywaniu

Przy ratowaniu prania łatwo o kilka butelek naraz i pokusę, żeby jeden środek „wzmocnić” drugim. Te zasady chronią ciebie i domowników:

• Wybielacza z chlorem nigdy nie łączysz z octem, kwaskiem cytrynowym, odkamieniaczami, środkami z amoniakiem ani z żadnym innym preparatem, także z odbarwiaczem i środkiem tlenowym. W połączeniu z kwasami wydziela się trujący, drażniący gaz, a z amoniakiem — inne szkodliwe opary. Zasada dotyczy miski, wiadra i pralki: środki nie mogą spotkać się w jednej kąpieli ani w kolejnych przegródkach jednego cyklu.
• Między kolejnymi środkami płuczesz do czysta tkaninę, naczynie i bęben. Po następny środek sięgasz dopiero wtedy, gdy nie czuć zapachu poprzedniego.
• Rękawice i wietrzenie. Wybielacze i odbarwiacze drażnią skórę, a ich opary — drogi oddechowe. Pracuj w rękawicach, przy otwartym oknie albo w łazience z działającą wentylacją, nie pochylaj się nad miską i nie przygotowuj roztworu w małym, zamkniętym pomieszczeniu.
• Ostrzeżenia na opakowaniu czytasz przed otwarciem środka, razem z opisem, co robić przy kontakcie ze skórą lub oczami.
• Z dala od dzieci i zwierząt. Miska z roztworem wygląda jak zwykła woda. Nie zostawiaj jej bez nadzoru, nie przelewaj środków do butelek po napojach i chowaj opakowania od razu po użyciu. Roztworu środka tlenowego nie zamykaj w szczelnej butelce — wydziela gaz, który może ją rozsadzić.
• Ostry, duszący zapach, kaszel albo pieczenie oczu to sygnał, żeby przerwać pracę, wyjść na świeże powietrze i przewietrzyć pomieszczenie, a jeśli objawy nie mijają — skontaktować się z lekarzem. Gdy ktoś, zwłaszcza dziecko, połknie środek, nie wywołuj wymiotów i dzwoń pod 112, mając pod ręką opakowanie.

Kiedy odpuścić albo oddać rzecz do pralni

Domowe sposoby mają granice, a niektórych rzeczy lepiej nie ratować na własną rękę. Do pralni, najlepiej szybko i zanim rzecz zetknie się z ciepłem, zanieś:

• rzeczy z metką zakazującą prania w wodzie albo dopuszczającą tylko czyszczenie chemiczne;
• wełnę, kaszmir, jedwab i wiskozę, jeśli łagodne przepranie nie pomogło;
• ubrania cenne — garnitur, płaszcz, sukienkę na ważną okazję, rzeczy o wartości pamiątkowej — oraz te z koronką, cekinami, skórzanymi albo metalowymi aplikacjami;
• rzeczy wielobarwne i z nadrukiem, z których obcy barwnik nie zszedł w ponownym praniu;
• mieszanki z elastanem, które wymagałyby mocnej chemii, zwłaszcza bieliznę modelującą i odzież sportową.

Powiedz w pralni, co się stało, z czym ubranie się prało i czego już użyłeś. To ważne, bo dobór środków zależy od tego, co zostało w tkaninie. Pralnia oceni, czy da się coś zrobić, ale zwykle uprzedza, że efektu nie może obiecać.

Odpuść, gdy kolejne moczenie, także w mocniejszym środku, nie zmienia już odcienia albo gdy tkanina zaczyna się przecierać, mechacić lub tracić sprężystość. Lekko zabarwiony podkoszulek może dalej służyć do spania albo do pracy w ogrodzie, a białą bawełnę o trwałym, równym odcieniu da się przefarbować farbą do tkanin na ciemniejszy kolor. To rozsądniejsze niż sięganie po kolejny wybielacz.

Jak nie dopuścić do powtórki

Zafarbowaniom zapobiegają głównie trzy nawyki. Nowe rzeczy w intensywnych kolorach pierzesz osobno przez kilka pierwszych prań. Białe, jasne i ciemne trafiają do osobnych wsadów. Mokrego prania nie zostawiasz w zamkniętej pralce, tylko wyjmujesz je zaraz po cyklu. Jak dzielić ubrania na wsady i dobierać program do metki, opisuje poradnik o praniu według symboli na metkach.

Najczęstsze błędy

• Suszenie i prasowanie „na próbę” — suszarka, kaloryfer czy żelazko użyte, żeby sprawdzić, czy zeszło, utrwalają barwnik i z łatwego zafarbowania robią trudne. Efekt oceniasz na mokrej tkaninie, a po żelazko sięgasz dopiero po odfarbowaniu i płukaniu.
• Kolejne pranie razem z winowajcą — farbująca rzecz oddaje kolor dalej, także ubraniom, które za pierwszym razem zostały czyste. Dopóki nie przestanie barwić wody, dostaje osobny wsad.
• Gorąca woda przy pierwszym ponownym praniu — ciepło może pomóc barwnikowi głębiej wniknąć we włókna. Pierwsze pranie robisz w chłodnej wodzie, a cieplejszej używasz tylko ze środkiem tlenowym lub odbarwiaczem i w granicach metki.
• Wspólne moczenie białych i kolorowych rzeczy — w ciepłym roztworze kolorowe ubrania oddają własny barwnik, który osiada na białych, a biel zwykle potrzebuje cieplejszej wody, niż zniosą kolory. Każda grupa moczy się osobno.
• Chlor na kolorowe rzeczy, elastan i syntetyki — zostawia jasne placki, niszczy gumki i ściągacze, a wiele syntetyków żółknie od niego trwale. Przy nich sięgasz wyłącznie po środki bez chloru.
• Mieszanie środków „dla wzmocnienia” — ocet albo odbarwiacz dolany do wybielacza z chlorem może uwolnić trujące, drażniące opary, a przy okazji zniszczyć tkaninę. Jeden środek naraz i płukanie do czysta między nimi.
• Pomijanie próby w niewidocznym miejscu — odbarwiacz albo środek tlenowy może zdjąć kolor całej rzeczy, nadruku albo wzoru. Krótki test na zapasie szwu chroni przed zniszczeniem ubrania.
• Moczenie dłuższe, niż podaje producent — przedłużona kąpiel zwykle niewiele dodaje, za to osłabia włókno i nadruki. Trzymaj się czasu z instrukcji i powtórz zabieg, jeśli wyraźnie pomaga.

Zobacz też

• Symbole na metkach: jak prać, żeby nie zniszczyć ubrań — jak odczytać trójkąt wybielania, temperaturę i program, zanim sięgniesz po środek.
• Jak wyczyścić pralkę? — jak pozbyć się osadu i stęchłego zapachu, które zostają w pralce po praniu.
• Jak prać jeansy, aby wyglądały jak nowe? — dlaczego nowy denim pierze się osobno i jak ograniczyć utratę koloru.
• Czym wybielić firanki? — szare i pożółkłe firany z syntetyku, którym chlor szkodzi.
• Jak dbać o len? — pranie, suszenie i prasowanie lnu bez wybielaczy.
• Jak prać poliester? — w jakiej wodzie prać i jak suszyć rzeczy z poliestru.
• Jak usunąć plamy z długopisu? — gdy granatowe smugi zostawił tusz z kieszeni, a nie farbująca tkanina.

Najczęstsze pytania

redkator j8

Te porady mogą Cię zainteresować:

Jak czyścić białe buty? Co oznaczają białe plamki na paznokciach? Magiczne gąbki – czy warto kupić? Jak usunąć osad z brodzika?