Dopłata do zbierania wody deszczowej

Gromadzenie wody deszczowej

Zmieniający się klimat jest faktem, z którym trudno dyskutować. Niestety obserwowane zmiany są bardzo niekorzystne, jeśli chodzi o warunki hydrologiczne.

Badania pokazują, że wprawdzie roczne sumy opadów kształtują się na podobnym poziomie, jednak problemem jest ich nierównomierny charakter. Oznacza to, że występują dłuższe okresy suszy przerywane gwałtownymi i bardzo mocnymi opadami.

Specjaliści od zmian klimatycznych wskazują, że w dalszej perspektywie poziom wód gruntowych będzie się znacząco obniżał, co niekorzystnie wpływanie na niekontrolowane prawowanie z nich wody. Konsekwencją tego zasób wody się zmniejszy i będzie można mówić o zagrożeniu suszą.

Moja Woda – program, który ma chronić przed skutkami suszy

W odpowiedzi na pojawiające się realne zagrożenie rząd stworzył program nazwany Moja Woda. Przyjęte w nim rozwiązania mają zrealizować następujące cele:

• zatrzymać wodę na terenie posesji przy wolnostojących domach mieszkalnych, czyli zwiększyć jej retencje;

• wykorzystać w maksymalny sposób wodę roztopową oraz deszczówkę.

Realizację programu zaplanowano na lata 2020 – 2024, a przyjmowanie wniosków rozpoczęło się 1 lipca 2020 roku. Warto zaznaczać, że od samego początku pomysł ten wzbudził bardzo duże zainteresowanie wśród beneficjentów, co oznacza, że ludzie mają bardzo dużą świadomość problemu.

Dla kogo przeznaczony jest program Moja Woda i jak złożyć wniosek?

Pomoc na zbieranie wody deszczowej przeznaczona jest dla osób fizycznych, które są właścicielami (ewentualnie współwłaścicielami) nieruchomości z zabudową mieszkalną. Ubiegając się o dotację, w ramach programu Moja Woda zobowiązują się do wybudowania instalacji, która ma na celu zagospodarowanie i zatrzymanie wody pochodzącej z wód roztopowych, czy deszczowych.

To, co jest bardzo ważne z punktu widzenia odbiorcy programu, to fakt, że o wsparcie w ramach programu nie mogą ubiegać się osoby, które chcą wykorzystać zebraną wodę do prowadzenia działalności gospodarczej (zgodnie z przepisami obowiązującymi w Unii Europejskiej) oraz działalności rolniczej.

Wnioski o dotacje w ramach projektu można składać do właściwych ze względu zamieszkania Wojewódzkich Oddziałów Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW). Jest to możliwe zarówno w wersji elektronicznej (wymaga on potwierdzenia podpisem elektronicznym), jak i w wersji papierowej.

Wniosek papierowy można pobrać ze strony WFOŚiGW – istotne jest, aby zwrócić uwagę na to, by na pierwszej stronie znajdował się indywidualnie wygenerowany kod kreskowy.

Na co można przeznaczyć dotacje?

Osoby, które ubiegają się o środki w ramach programu Moja Woda, mogą przeznaczyć je jednakowo na montaż, budowę, uruchomienie, a także zakup instalacji, którymi mogą być:

• przewody, które mają za zadanie odprowadzenie wód opadowych pochodzących z rynien do specjalnego zbiornika, który może być zbiornikiem nadziemnym, podziemnym itd.;


• Instalacje rozsączające (można do nich zaliczyć tu coraz bardziej popularne oczka wodne);


• Instalacje przeznaczone do funkcjonalnego wykorzystania zebranej wody np. do nawadniania.

Otrzymanie dofinansowania, które jest bezzwrotne, uwarunkowane jest tym, że instalacja musi funkcjonować przez 3 lata od momentu oficjalnego zakończenia jej budowy.

Jak gromadzić deszczówkę i do czego można ją wykorzystać?

Różnego rodzaju pomiary pokazują, że po kilkuminutowym deszczu, z dachu o powierzchni ok. 100m2 można zebrać 70 litrów opadowych. Oznacza to, nie tylko oszczędność wody i wsparcie środowiska naturalnego, ale również oszczędność pieniędzy. Należy przyjąć do wiadomości fakt, że w związku z pojawiającym się brakiem wody koszt jej użycia będzie coraz wyższy.

Zasadniczo przyjęło się, że woda pochodząca z deszczówki przeznaczona jest do nawadniania ogródków, trawników i roślin – sprzyja im odczyn kwaśny wody, która pozbawiona jest prawie całkowicie wapnia. Za pomocą specjalnej pompy można wspomóc nią system do automatycznego nawadniania, który jest coraz częściej wykorzystywany na prywatnych posesjach.

Jednak gromadzenie deszczówki daje szereg innych możliwości i korzyści. Jest to woda miękka, dlatego też może być wykorzystana np. do mycia samochodu czy podłóg. Coraz częściej w gospodarstwach domowych pojawiają się także instalacje, które wykorzystują wodę deszczową no do prania czy spłukiwania toalety. Należy jedynie pamiętać, że woda ta nie nadaje się do picia i spożywania.

Na jakie środki finansowe można liczyć w ramach programu Moja Woda ?

Osoby ubiegające się o dotacje w ramach programu Moja Woda mogą liczyć na pomoc i wsparcie aż do 80 procent poniesionych kosztów inwestycji, które zostały wykonane po 1 czerwca 2020 roku. Zastrzeżeniem jest, że dofinansowanie na jedną inwestycję nie może być większa niż 5000 tysięcy złotych.

W ramach projektu założono, że zostanie dofinansowanych około 20 tysięcy instalacji przydomowych przeznaczonych do zagospodarowania wód deszczowych i roztopowych.

Zbiornik naziemny czy podziemny – co wybrać?

To pierwsza decyzja, od której zależy koszt całej instalacji i to, jak długo woda zachowa świeżość.

• Zbiornik naziemny: tańszy i prosty w montażu, można go przestawić lub rozbudować o kolejne beczki. Wady to zajęte miejsce w ogrodzie, nagrzewanie się wody i konieczność opróżnienia przed mrozami.
• Zbiornik podziemny: droższy, wymaga wykopu i zwykle pompy, ale woda stoi w chłodzie i ciemności, więc wolniej się psuje, a instalacja działa przez cały rok i nie szpeci działki.

Przy wyborze policz, ile realnie zużywasz wody na podlewanie, sprawdź, czy jest miejsce na wykop i czy nie przeszkadza wysoki poziom wód gruntowych. Jeśli planujesz automatyczne nawadnianie, od razu przewidź miejsce na pompę i przyłącze. Pojemność dobiera się do powierzchni dachu i wielkości ogrodu – im większy dach i im więcej grządek, tym szybciej mały zbiornik okaże się za ciasny. Rozsądnym rozwiązaniem bywa jeden większy zbiornik połączony z mniejszymi beczkami przy pozostałych rynnach.

Jak zadbać o jakość zbieranej wody?

Woda spływa z dachu razem z liśćmi, pyłem i piaskiem, dlatego o jej stan trzeba zadbać już przy rynnie.

• Zamontuj siatki w rynnach i filtr przed wlotem do zbiornika – zatrzymają liście, igliwie i piasek z dachu.
• Odprowadź pierwszą porcję deszczu poza zbiornik; spłukuje ona z dachu najwięcej zanieczyszczeń.
• Trzymaj zbiornik szczelnie zamknięty i zacieniony – ogranicza to glony i uniemożliwia komarom składanie jaj.
• Usuwaj osad z dna i płucz zbiornik, gdy tylko zbierze się w nim muł – najwygodniej przy okazji opróżniania.
• Przelew skieruj z dala od fundamentów, najlepiej w stronę rozsączania lub oczka wodnego.
• Nie używaj deszczówki do picia, gotowania ani mycia naczyń, a warzywa podlewaj pod korzeń, nie po liściach.
• Zamontuj kran w dolnej części zbiornika i zostaw dostęp do dna, żeby dało się je wyczyścić bez demontażu całej instalacji.

Instalacja podłączona do spłukiwania toalety czy pralki musi być całkowicie oddzielona od instalacji wody pitnej i wyraźnie oznaczona, żeby nie doszło do pomyłkowego połączenia obu obiegów.

Najczęstsze pytania

Czy zbiornik na deszczówkę wymaga zgłoszenia?

Niewielkie beczki i pojemniki ustawiane przy rynnie zwykle traktuje się jak element wyposażenia działki i nie wiążą się z formalnościami. Przy dużych zbiornikach podziemnych oraz na terenach objętych szczegółowymi wymaganiami sytuacja bywa inna, dlatego przed inwestycją najlepiej zapytać w urzędzie gminy.

Czy deszczówką można podlewać warzywa?

Tak, to jedno z najczęstszych zastosowań – woda jest miękka i ma temperaturę zbliżoną do otoczenia, więc rośliny znoszą ją lepiej niż zimną kranówkę. Nie jest to jednak woda pitna, dlatego warzywa i zioła jedzone na surowo podlewa się pod korzeń i myje przed spożyciem.

Jak przygotować zbiornik na zimę?

Zbiornik naziemny opróżnia się do końca, odłącza od rynny, myje i odwraca lub szczelnie przykrywa – woda, zamarzając, rozsadza ścianki i zawory. Z instalacji trzeba spuścić wodę z przewodów i wyjąć pompę. Zbiorniki podziemne zwykle zimują napełnione, ale bez pompy i wody w rurach nadziemnych.

Dlaczego woda w beczce brzydko pachnie?

Zwykle winne są liście, pyłki i osad, które gniją na dnie bez dostępu tlenu, a proces przyspiesza ciepło i światło. Pomaga wyczyszczenie dna, szczelna pokrywa, zacienienie zbiornika i filtr wstępny przy rynnie. Cuchnącej wody nie warto używać do podlewania roślin doniczkowych w domu.