Odzież, obuwie i dodatki wykonane z zamszu – pozbawionej lica skóry naturalnej – nie wychodzi z mody pomimo upływu czasu. Cenimy go za trwałość i elegancki wygląd, jaki nadaje przedmiotom. Niestety, ten rodzaj skóry wymaga specjalnego traktowania, by mógł służyć nam przez długie lata.
Podstawowe zasady pielęgnacji zamszu
Wykonane z zamszu przedmioty należy chronić przed wilgocią. Z uwagi na panujący w naszym kraju klimat najbezpieczniej jest zaimpregnować je dostępnymi na rynku preparatami. Sprayem spryskujemy odzież i obuwie z odległości około 30 cm, po czym pozostawiamy do wchłonięcia minimum na pół godziny. Zabieg powtarzamy dwukrotnie w ciągu roku.
Zamsz, ze względu na swą strukturę, łatwo chłonie kurz i brudzi się, należy go zatem regularnie czyścić – najlepiej używać do tego specjalnych, gumowych szczotek przeznaczonych do pielęgnacji zamszu i nubuku. Dbajmy również o to, by nie dopuścić do powstawania silnych zabrudzeń.
Jeśli zdecydujemy się samodzielnie odświeżyć zamszową odzież, czyszcząc ją, starajmy się używać takich metod, które w jak najmniejszym stopniu narażą zamsz na przemoczenie, jeśli natomiast zmoknie on np. na deszczu, osuszajmy ręcznikami papierowymi, ale bez dociskania, by skóra bardziej nie wchłonęła wody. Bezpieczniej jednak czyścić odzież z zamszu w pralniach chemicznych.
Zamsz może przebarwiać się pod wpływem słońca, dlatego lepiej przechowywać wykonane z niego przedmioty w miejscach nienasłonecznionych; może też ulec uszkodzeniu w pojemnikach z plastiku. Nie zaszkodzi mu natomiast owinięcie papierem: uchroni skórę przed kurzem, ale zapewni wentylację.
Czyszczenie obuwia zamszowego
Przemoczone buty oczyszczamy z zabrudzeń, do wnętrza wkładamy zmięte gazety i pozostawiamy do wyschnięcia – najlepiej w przewiewnym miejscu. Pamiętajmy, by nie suszyć obuwia, ustawiając je bezpośrednio przy grzejnikach, kominkach czy piecach. Suche buty czyścimy gumową, a następnie (delikatnie) szczotką z twardym włosiem.
Białe zacieki, pojawiające się na obuwiu zwłaszcza w sezonie zimowym, usuniemy, pocierając je dobrze wyżętą szmatką zwilżoną w wodzie z dodatkiem mydła i niewielkiej ilości octu. Po wysuszeniu można przez kilkanaście sekund potrzymać je nad czajnikiem z gotującą się wodą (co najmniej 20 cm od wylotu), dzięki czemu włoski na zamszu podniosą się, a obuwie odzyska dawny wygląd. Uważajmy jednak, by para nie zamoczyła i nie uszkodziła zamszowej skóry.
Białe buty zamszowe można też wyczyścić zwykłą gumką ołówkową, szklanym pilniczkiem do paznokci lub bardzo drobnym papierem ściernym. Silniejsze zabrudzenia lepiej usuną preparaty do czyszczenia zamszu, ale jeśli akurat nie mamy ich w domu, możemy użyć pianki do czyszczenia tapicerki lub czyścić je domowym sposobem: drobno pokruszoną lub zmieloną kredę tablicową należy wymieszać z benzyną i otrzymaną papką pokryć obuwie. Gdy wyschnie, usunąć ją i dokładnie wyszczotkować buty.
Czyszczenie galanterii zamszowej
Najszybciej brudzą się paski, torebki, etui na klucze, futerały na okulary i wiele innych użytecznych drobiazgów zrobionych z zamszu. Do ich wyczyszczenia używajmy gumowych szczotek, choć w tym przypadku równie dobrze sprawdzają się szczoteczki do mycia zębów czy szczotki do zmywania naczyń.
Plamy z potu najskuteczniej wyczyścimy odtłuszczającym środkiem do skór zamszowych lub benzyną.
W usuwaniu różnego rodzaju zabrudzeń na zamszowych przedmiotach skuteczna bywa także metoda polegająca na pocieraniu ich dostępnymi w drogeriach chusteczkami nawilżanymi.
Tłuste zabrudzenia można starać się zlikwidować, posypując plamy dużą ilością talku i pozostawiając na kilkanaście godzin. Po upływie tego czasu należy usunąć talk, a zamsz starannie wyszczotkować. Innym sposobem pozbywania się tłustych zabrudzeń jest stosowanie różnego rodzaju własnoręcznie przygotowywanych preparatów. Jednym z nich jest ten sporządzony z 1 szklanki mleka i 1 łyżeczki sody oczyszczonej. Zwilżoną płynem gąbką delikatnie pocieramy plamy, wycieramy nadmiar wilgoci, a po całkowitym wysuszeniu przywracamy zamszowi właściwą mu strukturę okrężnymi ruchami gumowej szczoteczki lub wewnętrzną częścią lekko czerstwej skórki od chleba.
Popularna jest także mikstura sporządzona z wody z octem (w stosunku 1:1). Zwilżoną, ale nie mokrą szmatką ostrożnie pocieramy zabrudzenia, ponawiamy czynność, używając czystej wody i osuszamy ściereczką.
Zamsz ma swój urok – zachwyca nas jego miękkość oraz wszechstronność zastosowań i chociaż jest dość kłopotliwy w pielęgnacji, z pewnością wciąż będzie miał liczne grono wielbicieli.
Jak dbać o zamszowe meble i tapicerkę?
Zamszową kanapę czy fotel odkurza się regularnie miękką nasadką szczotkową, prowadząc ją w jednym kierunku, a następnie przeczesuje gumową szczotką, żeby podnieść włos. Plamy zbieraj natychmiast: przykładaj chłonną ściereczkę i lekko dociskaj zamiast rozcierać, bo rozprowadzony brud wnika w strukturę skóry. Każdy preparat sprawdź najpierw w miejscu niewidocznym, na przykład z tyłu mebla albo pod poduszką. Meble ustawiaj z dala od mocno nasłonecznionych okien i od grzejników, a poduszki siedziska obracaj, żeby włos wycierał się równomiernie. Przy dużej, zastarzałej plamie na drogim meblu bezpieczniej wezwać firmę zajmującą się czyszczeniem tapicerki skórzanej.
Siedziska wycierają się najszybciej w miejscach kontaktu z ciałem, dlatego tam, gdzie ktoś siada codziennie, warto położyć narzutę albo dodatkową poduszkę.
Najczęstsze błędy w pielęgnacji zamszu
Najwięcej szkód w zamszu powodują nie same zabrudzenia, lecz nieudane próby ich usunięcia:
- Moczenie i intensywne pocieranie — zamsz chłonie wodę i zbija się w twarde, błyszczące placki.
- Suszenie przy kaloryferze lub nadmuchem gorącego powietrza, po którym skóra twardnieje i pęka.
- Nakładanie impregnatu na zabrudzoną powierzchnię, przez co brud zostaje zamknięty pod warstwą preparatu.
- Używanie past i kremów przeznaczonych do gładkiej skóry licowej, które zaklejają włos i odbierają zamszowi matowy wygląd.
- Przechowywanie w foliowych workach zamiast w przewiewnym pokrowcu albo w papierze.
Zbity i błyszczący po czyszczeniu włos zwykle udaje się jeszcze podnieść. Pozwól materiałowi całkowicie wyschnąć, a potem przeczesz go gumową szczotką ruchami w jednym kierunku, w razie potrzeby kilkakrotnie. Włos podnosi się też pod wpływem pary, ale trzymaj materiał w bezpiecznej odległości od źródła, tak aby się nie zamoczył.
Najczęstsze pytania
Czy zamszowe buty można prać w pralce?
Nie. Zamsz to skóra naturalna pozbawiona lica — kontakt z dużą ilością wody i detergentu powoduje zbijanie włosa, utratę koloru, kurczenie i zniekształcenie fasonu. Buty czyści się na sucho szczotkami i preparatami do zamszu, a przy trudnych zabrudzeniach oddaje do pralni chemicznej.
Jak usunąć plamę z wody na zamszu?
Ślad powstaje na granicy mokrej i suchej części materiału. Aby go ukryć, zwilż równomiernie całą powierzchnię elementu delikatną mgiełką wody, wypełnij but zmiętym papierem, wysusz w przewiewnym miejscu z dala od źródeł ciepła, a na koniec przeczesz zamsz gumową szczotką.
Czy zamszowe buty sprawdzą się zimą?
Tylko po dokładnym zaimpregnowaniu i pod warunkiem powtarzania zabiegu w trakcie sezonu. Największym problemem jest sól drogowa, która zostawia białe zacieki i wysusza skórę. Buty warto czyścić po każdym dniu w słocie i mieć drugą parę na zmianę, żeby zdążyły całkowicie wyschnąć.
Czym wyczyścić zamsz, gdy nie mam specjalnej szczotki?
Do przeczesania włosa nadaje się czysta szczoteczka do zębów albo szczotka do naczyń o niezbyt twardym włosiu. Suche zabrudzenia i błyszczące przetarcia można zetrzeć zwykłą gumką ołówkową lub bardzo drobnym papierem ściernym, pracując lekko i wyłącznie w miejscu zabrudzenia.
Chętnie doradzam, pisząc na wszelakie tematy – sport, hobby, wnętrza, praca, rozwój i turystyka. Staram się znaleźć porady na wszystkie problemy.
