Kontrola domowego budżetu
Mimo kontrolowania domowego budżetu często pod koniec miesiąca okazuje się, że część dochodów straciliśmy na dodatkowe wydatki lub nie udało nam się zaoszczędzić planowanej kwoty pieniędzy. Przyczyną są bezsensowne transakcje i zbędne zakupy, których czasami nie jesteśmy świadomi. Na co najczęściej tracimy pieniądze i jakich wydatków możemy uniknąć, by móc zgromadzić więcej oszczędności?
Pułapka promocji
Do bezsensownych i obciążających nas wydatków zaliczyć możemy przede wszystkim promocje i okazyjne oferty w supermarketach. Kuszą nas pozorną możliwością zaoszczędzenia kilku złotych, jednak w rzeczywistości sprawiają, że wydajemy pieniądze na niepotrzebne nam produkty lub kupujemy więcej niż faktycznie potrzebujemy.
Przykładem mogą być tak zwane promocyjne „wielosztuki” czyli wszelkie oferty w rodzaju: „Kup trzy opakowania, zapłać za dwa„. Wpadając w tę pułapkę przykładowo zamiast jednej paczki ciastek kupujemy kilka, choć potrzebowaliśmy tylko jednej. Po przeliczeniu wydaje nam się, że kupując więcej sztuk danego produktu możemy zyskać więcej niż na zakupie pojedynczych produktów. W ten sposób jednak wydajemy więcej niż planowaliśmy przed przyjściem do sklepu. Podobnie jest w przypadku promocyjnych obniżek cen, wyprzedaży czy outletów.
Przychodzimy do sklepu z myślą o kupieniu słuchawek, ale na stoisku obok zauważamy, że odtwarzacz DVD został obniżony ze 150 do 100 zł. Pomimo że nie potrzebujemy nowego sprzętu, to zdarza się, że ulegamy pokusie oraz iluzji oszczędzania. Warto zatem kupować tylko to, czego potrzebujemy lub co umieściliśmy na naszej liście zakupów.
Jedzenie na mieście
Jeśli mieszkamy lub pracujemy w dużym mieście, trudno oprzeć się urokliwym kawiarniom czy licznym lokalom gastronomicznym. Możemy w nich zjeść szybki posiłek czy kupić kawę na wynos. Nie ma nic złego w chodzeniu na towarzyskie spotkanie do kawiarni czy spędzenie czasu z rodziną w miłym zaciszu restauracji.
Kluczem jest jednak umiar i świadomość tego, jak często dajemy się skusić i skorzystać z tego typu usług. Znacznie taniej będzie bowiem przygotowywać sobie drugie śniadanie czy napoje w domu i zabierać je ze sobą do pracy bądź szkoły. Kupowanie codziennie kubka kawy na wynos to miesięcznie wydatek około 100-200 zł. Te pieniądze moglibyśmy przecież zaoszczędzić i odłożyć na inny cel. Podobnie jest z korzystaniem z fast foodów czy piekarni z gotowymi kanapkami.
Jeśli kilka razy w tygodniu będziemy jadać coś na mieście, w ciągu miesiąca pozbędziemy się w ten sposób mniej więcej 300 zł. By uniknąć tych wydatków, warto zaopatrzyć się w pojemnik do przechowywania jedzenia i przygotowywać sobie przekąski przed wyjściem z domu. Ponadto zainwestujmy w kubek termiczny oraz butelkę na wodę wielokrotnego użytku – dzięki tym akcesoriom nie będziemy musieli codziennie tracić pieniędzy na napoje.
Piechotą zamiast samochodem
Użytkowanie samochodu to spore obciążanie finansowe w domowym budżecie. Jednak nie każdy z nas może sobie pozwolić na rezygnację z korzystania z auta. Możemy natomiast ograniczyć jazdę samochodem, jeśli nie jest to konieczne lub jeśli mamy do pokonania niewielką odległość.
Czasami zdarza się, że siadamy za kierownicą, by dojechać do sklepu znajdującego się na naszym osiedlu. Jeśli często praktykujemy dojeżdżanie w każde miejsce autem, wówczas miesięczne wydatki na benzynę znacznie obciążą nasz portfel. Tymczasem zamiast każdorazowego korzystania z samochodu możemy w niektóre miejsca dojść pieszo lub przejechać się rowerem. Dzięki temu nie tylko ograniczymy zużycie paliwa, ale także zadbamy o naszą aktywność fizyczną i kondycję.
Niektórzy z nas mogą także tylko częściowo korzystać z samochodu zamiast dojeżdżać nim codziennie do miejsca pracy. Coraz popularniejsze stają się punkty przesiadkowe – tak zwane „park and ride” – do których możemy dojechać własnym autem, zaparkować je a następnie przesiąść się na tramwaj czy autobus. Dzięki temu nie tracimy czasu – często wręcz docieramy szybciej dzięki uniknięciu korków – a jednocześnie wydajemy mniej pieniędzy na benzynę.
Subskrypcje i opłaty, o których zapominamy
Drobne, cykliczne obciążenia są niewidoczne, bo pobierają się automatycznie i nikt ich nie zauważa w wyciągu. Przejrzyj historię konta z trzech ostatnich miesięcy i wypisz wszystko, co powtarza się co miesiąc albo co rok.
- Serwisy streamingowe, z których korzysta jedna osoba w domu, choć opłacamy kilka naraz.
- Aplikacje w telefonie z abonamentem przedłużającym się automatycznie po okresie próbnym.
- Karnet na siłownię, na której nie byliśmy od kilku miesięcy.
- Dodatkowe pakiety w umowie na telefon lub internet, dokupione kiedyś na chwilę.
- Ubezpieczenia i usługi dodane do konta bankowego, o których zdążyliśmy zapomnieć.
- Opłaty za przechowywanie zdjęć i plików w chmurze, gdy darmowy pakiet dawno przestał wystarczać.
Część z tych usług faktycznie się przydaje. Chodzi o to, żeby decyzja o ich utrzymaniu była świadoma, a nie automatyczna.
Jak zacząć śledzić wydatki?
Nie zaczynaj od rozbudowanego arkusza, bo porzucisz go po tygodniu. Przez pierwszy miesiąc zapisuj wszystko, co wydajesz, choćby w notatniku w telefonie, a dopiero potem podziel to na kilka kategorii: dom, jedzenie, transport, przyjemności, zdrowie. Zwykle już samo zestawienie pokazuje, gdzie znika kwota, o której istnieniu nie mieliśmy pojęcia.
Praktyczna kolejność jest odwrotna do intuicyjnej: odkładaj na początku miesiąca, zaraz po wpływie wynagrodzenia, a nie z tego, co zostanie na końcu. Do tego dwie zasady, które łatwo utrzymać: rób zakupy spożywcze z listą i nie na głodniaka oraz odczekaj dzień lub dwa przed każdym większym, nieplanowanym zakupem. Materiał ma charakter informacyjny, a decyzje finansowe warto podejmować w oparciu o własną sytuację, w razie potrzeby konsultując je z doradcą.
Najczęstsze pytania
Ile pieniędzy powinno się odkładać co miesiąc?
Nie ma uniwersalnej kwoty, bo wszystko zależy od dochodów i stałych kosztów. Skuteczniejsze od ambitnego celu jest odkładanie sumy, którą utrzymasz co miesiąc bez podjadania oszczędności, nawet symbolicznej na początku. Regularność zwykle daje lepszy efekt niż jednorazowe, duże wpłaty co kilka miesięcy.
Czym jest poduszka finansowa?
To odłożone środki na nagłe sytuacje: awarię sprzętu, naprawę samochodu, utratę pracy czy chorobę. Trzyma się je w łatwo dostępnej formie, oddzielnie od pieniędzy na codzienne wydatki. Jej wysokość ustala się indywidualnie, a punktem odniesienia są zwykle stałe koszty utrzymania z kilku miesięcy.
Czy płacenie kartą sprawia, że wydajemy więcej?
Wiele osób zauważa u siebie taki efekt, ponieważ przy płatności zbliżeniowej trudniej odczuć ubytek pieniędzy niż przy wyjmowaniu gotówki z portfela. Pomaga ustawienie powiadomień o każdej transakcji, limitów na karcie albo wypłacanie tygodniowej kwoty na wydatki bieżące w gotówce.
Jak ograniczyć wydatki na zakupy spożywcze?
Zaplanuj posiłki na kilka dni i na tej podstawie ułóż listę, a potem trzymaj się jej w sklepie. Sprawdzaj, co masz w lodówce i szafkach, zanim wyjdziesz z domu, i porównuj ceny w przeliczeniu na kilogram lub litr, a nie za opakowanie. Ograniczenie wyrzucanej żywności to zwykle największa realna oszczędność.
Chętnie doradzam, pisząc na wszelakie tematy – sport, hobby, wnętrza, praca, rozwój i turystyka. Staram się znaleźć porady na wszystkie problemy.
