Kto ponosi koszty sądowe przy podziale majątku?

Podział majątku – co należy wiedzieć o jego kosztach?

Zawarcie związku małżeńskiego pociąga za sobą szereg konsekwencji, m.in. taką, że od tej pory wszystko, co zostało nabyte przez żonę lub męża przynależy do tzw. majątku wspólnego.

Wyjątek stanowią sytuacje, gdy została spisana intercyza lub inne umowy wykluczające wspólność majątkową. Jeśli ostatecznie dochodzi do rozwodu danej pary, a udało jej się zgromadzić jakieś dobra podczas trwania związku małżeńskiego, koniecznym staje się podział majątku.

Dużo rzeczy do podziału może powodować, że sprawa okaże się skomplikowana i trochę potrwa, zwłaszcza jeśli małżonkowie nie doszli do porozumienia w tej kwestii. Ile trzeba zapłacić za podział majątku? Wydatki z tym związane mogą okazać się całkiem spore.  

Kto ponosi koszty sądowe przy podziale majątku?

Co do zasady przyjmuje się, że koszty pokrywa wnioskodawca, czyli osoba, która wystąpiła z wnioskiem do sądu o dokonanie podziału majątku. Następnie wnioskodawca może ubiegać się o zwrot połowy kosztów od drugiej strony.

Można oczywiście uniknąć wydatków, ponieważ prawo w żaden sposób nie obliguje małżonków do tego, by dokonali formalnego podziału zgromadzonych dóbr. Mogą dogadać się między sobą, że np. mąż bierze samochód, a żona otrzymuje mieszkanie.

Czasem jednak sytuacje życiowe zmuszają ludzi do załatwienia spraw przed organami państwowymi. Tak się dzieje np., gdy strony posiadają udziały we wspólnej nieruchomości, a po rozwodzie jedna ze stron chce sprzedać swoją część. 

Jeżeli musi dojść do oficjalnego podziału majątku, małżonkowie mają dwie drogi. Mogą to zrobić polubownie przed notariuszem bądź sądownie, jeśli wyniknął spór, którego nie są w stanie samodzielnie zażegnać. W praktyce obie drogi wiążą się z dużymi nakładami finansowymi. Finalnie są one uzależnione od wartości zgromadzonego majątku. W postępowaniu przed notariuszem generowane są następujące koszty:

• 100 zł przy podziale majątku o wartości do 3.000 zł,


• 100 zł plus 3% od kwoty powyżej 3.000 zł, przy podziale majątku o wartości od 3.001 do 10.000 zł;


• 310 zł plus 2% od kwoty powyżej 10.000 zł, przy podziale majątku o wartości od 10.001 do 30.000 zł;


• 710 zł plus 1% od kwoty powyżej 30.000 zł, przy podziale majątku o wartości od 30.001 do 60.000 zł;


• 010 zł plus 0,4% od kwoty powyżej 60.000 zł, przy podziale majątku o wartości od 60.001 do 1.000.000 zł;


• 770 zł plus 0,2% od kwoty powyżej 1.000.000 zł, przy podziale majątku o wartości od 1.000.001 do 2.000.000 zł;


• 770 zł plus 0,25% od kwoty powyżej 2.000.000 zł, przy podziale majątku o wartości od 2.000.001 do 10.000 zł.

Dodatkowo opłacić należy wpis notarialny, który wynosi zazwyczaj 6 zł + 23 % vat. Osobno płatne jest także uzyskanie odpisów aktu notarialnego. 

Co sąd bierze pod uwagę przy podziale majątku?

Podział dorobku małżonków wymaga szczegółowej analizy, podczas której sąd bada następujące przesłanki:

• przychody każdego z małżonków;


• trud wniesiony w dbanie o wspólne gospodarstwo domowe, a także w opiekę nad dziećmi, jeśli w małżeństwie są małoletnie dzieci;


• wartość zgromadzonego majątku (jeśli w tej kwestii sąd ma wątpliwości, może zwrócić się o wycenę do odpowiednich organów lub instytucji państwowych);


• wkład wniesiony przez każdego z małżonków w celu pozyskania majątku wspólnego.

Ile kosztuje napisanie pozwu o podział majątku?

Pismo wniesione do sądu w przedmiocie przeprowadzenia podziału posiadanych dóbr musi oczywiście spełniać wymogi przewidziane dla wszystkich pism formalnych, o których mowa w art. 126 kpc. Wniosek o podział majątku wymaga wniesienia opłaty sądowej w wysokości 1000 zł.

Jeśli opłata nie zostanie wniesiona, sąd wezwie wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych w terminie 7 dni pod rygorem zwrotu wniosku bez rozpatrzenia. Koszty te można zminimalizować, jeśli strony zgodnie składają wspólny wniosek. Wówczas opłata wynosi 300 zł. 

Ile kosztuje opłata sądowa za podział majątku po rozwodzie?

Jeśli dojdzie do sądowego podziału majątku w sytuacji, gdy strony mają sprzeczne interesy i trudno im osiągnąć jakikolwiek kompromis, również trzeba liczyć się z wysokimi opłatami. Opłacenie wniosku w kwocie 1000 zł to zaledwie wierzchołek góry lodowej. Inne wydatki, które mogą pojawić się w toku postępowania o podział majątku to:

• wynagrodzenie biegłego rzeczoznawcy (jest to kwota rzędu nawet kilkunastu tysięcy złotych i zależy od ilości przedmiotów, które mają zostać poddane fachowej wycenie),


• koszt mediacji (może pochłonąć kilkaset złotych, lecz sąd zwyczajowo będzie dążył do ugody między stronami),


• koszt apelacji ( w sprawach spornych jest bardzo prawdopodobne, że strona, która czuje się pokrzywdzona rozstrzygnięciem będzie chciała się odwołać od decyzji – apelacja kosztuje 600 zł)


• wynagrodzenie radcy prawnego lub adwokata.

Ile kosztuje adwokat w sprawie o podział majątku?

W sprawach o podział majątku, zwłaszcza tych najbardziej zawiłych, posiadanie dobrego pełnomocnika jest wręcz wymagane, zwłaszcza, że przeciętny człowiek zazwyczaj nie zna się na procedurach i kruczkach prawnych.

Koszty reprezentacji przez adwokata lub radcę prawnego są bardzo zróżnicowane, ponieważ kancelarie określają swoje indywidualne stawki. Przyjąć można, iż koszt zastępstwa wyniesie co najmniej 1500 zł, lecz znane i renomowane kancelarie liczą sobie nawet po kilkanaście tysięcy złotych.

Zważyć należy również, że wynagrodzenie prawnika będzie uzależnione od liczby rozpraw, które muszą się odbyć  danej sprawie. 

Najczęstsze pytania

Czy podział majątku po rozwodzie jest obowiązkowy?

Nie. Przepisy nie zmuszają byłych małżonków do formalnego podziału zgromadzonych dóbr — mogą po prostu ustalić między sobą, kto co zatrzymuje. Formalności stają się konieczne wtedy, gdy trzeba uporządkować stan prawny, na przykład przy sprzedaży udziału we wspólnej nieruchomości.

Co wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków?

Co do zasady wszystko, co którekolwiek z małżonków nabyło w trakcie trwania małżeństwa. Wyjątkiem są sytuacje, w których podpisano intercyzę lub inną umowę wyłączającą wspólność majątkową. Zakres majątku wspólnego w konkretnej sprawie najlepiej ustalić z prawnikiem.

Kiedy w sprawie pojawia się biegły i ile to kosztuje?

Biegłego rzeczoznawcę powołuje się wtedy, gdy wartość składników majątku jest sporna albo wymaga fachowej wyceny. Jego wynagrodzenie zależy od liczby wycenianych przedmiotów i w rozbudowanych sprawach sięga nawet kilkunastu tysięcy złotych. Wydatek pokrywa najpierw wnioskodawca, który może później domagać się od drugiej strony zwrotu połowy kosztów.

Ile trwa sprawa o podział majątku?

Czas zależy od liczby i rodzaju składników majątku, stopnia sporu między stronami oraz tego, czy potrzebna jest wycena biegłego. Zgodny wniosek obojga małżonków kończy sprawę zdecydowanie szybciej niż postępowanie sporne, w którym dochodzą kolejne rozprawy i ewentualna apelacja.

Notariusz czy sąd — co wybrać?

Notariusz wchodzi w grę tylko przy pełnej zgodzie co do tego, komu przypadają poszczególne składniki; ta droga jest szybsza, ale taksa rośnie z wartością majątku. Przy sporze pozostaje sąd. Tekst ma charakter informacyjny — w razie wątpliwości skonsultuj się z prawnikiem.